Erişilebilirlik Nedir? Ne İşe Yarar?

Çağdaş Ünal, 04 Ocak 2010 Başlangıç, Web Tasarımı

Maymunlar sadece sirkte yaşamaz. İnternet’in besleyip büyüttüğü binlerce maymun yüzünden burayı sirk zannetmeyin. Harika grafiklere ve animasyonlara aldanmayın, eğlendiğiniz her yer gece kulübü değil. Sizin işiniz insanların gözlerini boyamak, animasyonlarda on beş takla atan sloganları okutmak değil.

Bu işi öğrenirken odak noktanızı kaybetmeyin. Asıl işiniz, insanların bilgiye erişmesini sağlamak. Web siteniz erişilebilir değilse, kullanımı oldukça zorlaşır hatta imkansız hale gelir. Yani tanıtım yapamaz, ürün satamaz ve insanları istediğiniz biçimde harekete geçiremezsiniz.

Web sitelerini erişilebilir hale getirmenin temel hedefi fiziksel engelleri olan insanların bilgiye erişmesini kolaylaştırmaktır. Çünkü web, engelli kişilere bilgi ulaşımı ve iletişimi açısından eşi görülmemiş bir olanak sağlar. Ama web erişilebilirliği engelli olmayan kişiler için de faydalıdır. Erişilebilirliğin temel prensiplerinden biri de web sitelerinin ve uygulamalarının çok çeşitli kullanıcı ihtiyaçları, tercihleri ve o an içinde bulundukları durumlarını karşılayacak şekilde esnek tasarlanmasıdır.

Erişilebilirlik Nedir?

Erişilebilirlik, bir web sitesinin engelli ya da engelsiz herkesin kullanımına uygun olarak tasarlanmasına denir. Böylece herkes web sayfalarını anlayabilir, sayfalar arasında gezebilir, etkileşimde bulunabilir ve içeriğine katkı sağlayabilir.

Hedef kitlemizin kimlerden oluştuğunu her zaman bilemeyeceğiniz için, olabildiğince herkesin erişebileceği web siteleri tasarlamalıyız. Böylece her kullanıcı istediği bilgiye nasıl ulaşacağını veya işlemleri nasıl tamamlayacağını bilecektir.

Erişilebilirlik Neden Önemlidir?

Erişilebilirlik, web sitelerini erişimi engeleyen bütün engelleri içerir. Çünkü milyonlarca kişinin web sitelerine erişmelerini engelleyen görme, işitme, konuşma, fiziksel, bişilsel ve nörolojik engelleri var.

Web’in eğitimdeki, iş hayatındaki ve devlet işlerindeki önemi arttıkca, engelli kişilerin bilgiye ulaşması ve iletişim kurması da kolaylaşıyor. Böylece engelli insanlar toplum içinde daha aktif olabiliyor.

Malesef engelli kişilerin pek çok web sitesinden faydalanması oldukça zor, hatta imkansız. Bunun nedeni web sitelerinin erişilebilirliği desteklememesi ve web tasarımcılarının temel erişilebilirlik ilkelerinden haberdar olmaması veya önemini anlayamaması. Ama sizin gibi web tasarımcıları daha erişilebilir web siteleri tasarladıkca, engelliler web sitelerinden daha çok faydalanabilir ve daha fazla katkıda bulunabilir.

Farklı platform, tarayıcı, mobil cihaz, yazılım kullananların ve engelli kullanıcıların web sitenizden aynı şartlarda faydalanmasını sağlamak hem bireysel hem de kurumsal sosyal sorumluluğunuz kapsamında. Hatta bazı durumlarda erişilebilirlik bir hukuksal yükümlülük. Modern ülkelerin çoğunda bu konuda uygulanan hukuksal düzenlemeler ve ilkeler var.

Erişilebilirlik Ne İşe Yarar?

Bir web sitesinin popüler kullanım seçeneklerine ve engellilerin surf yapmak için kullandığı yardımcı yazılımlara uyumlu tasarlanması erişilebilirliğini arttırır. Böylece kullanıcılar web sitelerindeki bilgilere daha hızlı ve kolay erişir, işlemlerini daha kolay tamamlar. Yani web sitesi daha verimli hale gelir, kullanıcı memnuniyeti artar, hedef kitlesi genişler ve hedeflerine daha kolay ulaşır. Bir web tasarımcı olarak tüm bunlar en çok size fayda sağlar. Daha profesyonel görünür, iyi referanslar kazanır, daha büyük projelere imza atarsınız. Kısacası daha çok para kazanırsız ;).

Erişilebilirliğe Önem Verin

Bu yazıyı okuduğunuza göre web tasarımında kendinizi geliştirmek istiyorsunuz. Bu yüzden size yüzlerce kez aynı şeyi tekrarlayabilirim : “Erişilebilirliği önemseyin! Erişilebilirliği önemseyin! Erişilebilirliği önemseyin!…”

Engelli kişileri, diğer kullanıcıları, yasal düzenlemeleri, bireysel ve kurumsal sorumlulukları bir kenara bırakın. Tekrar düşünün. Daha profesyonel web siteleri tasarlamak, daha fazla para kazanmak, kendinize verdiğiniz sözleri tutmak, web tasarımı üzerine iyi bir kariyer yapmak istiyorsanız erişilebilirliği yüksek web siteleri tasarlamak zorundasınız. “Peki ama nasıl?” diye telaşlanmayın, bu konu hakkında sıklıkla yazmaya devam edeceğim. Siz bu işi iyi öğrenmek için, ben bildiğim herşeyi anlatmak için buradayım.

Bu yazıyı paylaşın

Eğer bu yazıyı sevdiyseniz lütfen arkadaşlarınızla paylaşın. Desteğiniz bu siteyi büyütmemize ve daha fazla faydalı içerik yayınlamamıza yardımcı olacak.

Yazar : Çağdaş Ünal

Merhaba! Freelance çalışarak işe yarayan web siteleri geliştiren bir web tasarımcısıyım. Şu an Blogori’de güncel ve kaliteli içeriği kolay kullanılabilir bir arayüzle sunmak için çalışıyorum. Kişisel blogumu da okuyabilir, beni Facebook’ta bulabilir veya Twitter’da takip edebilirsiniz.